İLAÇTA
DEĞER BAZLI FİYATLANDIRMA
Prof. Dr. F. Cankat Tulunay
İÇİNDEKİLER (yazının tamamını altta dosya ekinden indirebilirsiniz)
ÖNSÖZ
BÖLÜM I: DEĞERE DAYALI FİYATLANDIRMANIN TARİHÇESİ VE KAVRAMSAL TEMELLERİ
1.1 Neden Bu Kadar Tartışıyoruz?
1.2 İlaç Fiyatlandırmasının Tarihsel Gelişimi
1.3 Maliyet Bazlı Dönem
1.4 Farmakoekonominin Doğuşu
1.5 Değere Dayalı Fiyatlandırmanın Ortaya Çıkışı
1.6 İlaç Fiyatlandırmasında Paradigma Değişimi:
Maliyet Bazlı Yaklaşımdan Değere Dayalı Fiyatlandırmaya
1.7 Sovaldi Olayı:
Modern VBP Çağının Başlangıcı
1.8 Gen Tedavileri, Hücresel Tedaviler ve Milyon Dolarlık İlaçlar Çağı
1.9 Dünyanın En Pahalı İlaçları
• Luxturna
• Zolgensma
• Hemgenix
• Elevidys
• Lenmeldy
1.10 Tek Seferlik Tedaviler ve Sağlık Ekonomisinin Yeni Sorunları
1.11 Sonuç Bazlı Ödeme Modellerinin Doğuşu
BÖLÜM II: DEĞERİ NASIL ÖLÇÜYORUZ?
QALY, ICER VE SAĞLIK TEKNOLOJİSİ DEĞERLENDİRMESİ
2.1 Sağlık Ekonomisi Neden Sayılara İhtiyaç Duyar?
2.2 Yaşam Yılından Yaşam Kalitesine
2.3 QALY'nin Doğuşu
2.4 QALY Nasıl Hesaplanır?
2.5 QALY'nin Gücü
2.6 QALY'nin Eleştirileri
2.7 QALY Yerine Başka Ne Kullanabiliriz?
2.8 QALY'nin Ötesi
2.9 Efficacy–Effectiveness Gap:
Klinik Araştırmalar ile Gerçek Yaşam Arasındaki Fark
2.10 QALY'den ICER'a:
Değerin Fiyata Dönüşmesi
2.11 ICER:
Sağlık Ekonomisinin En Etkili ve En Tartışmalı Göstergesi
2.12 Eşik Değerler Nereden Geldi?
2.13 ICER'in Zayıf Yanları
2.14 ICER ve Etik Tartışmalar
2.15 ICER'den HTA'ya
2.16 Sağlık Teknolojisi Değerlendirmesi (HTA)
2.17 HTA'nın Temel Bileşenleri
2.18 NICE:
HTA'nın Küresel Sembolü
2.19 Dünyada HTA'nın Yaygınlaşması
2.20 HTA'nın Eleştirileri
2.21 Gerçek Yaşam Verileri (RWD)
2.22 Faz III Çalışmaları ve Gerçek Yaşam Verileri
2.23 Sonuç Araştırmaları (Outcomes Research)
BÖLÜM III: DÜNYADA DEĞERE DAYALI FİYATLANDIRMA MODELLERİ
3.1 Her Ülke Aynı Değeri Görür mü?
3.2 İngiltere ve NICE
3.3 İngiltere'de Managed Access Agreements
3.4 Yaşam Sonu Tedavileri ve Rule of Rescue
3.5 Almanya ve IQWiG
3.6 Kanada ve CADTH
3.7 Avustralya ve PBAC
3.8 Fransa ve HAS
3.9 İtalya'da Sonuç Bazlı Ödeme Modelleri
3.10 Risk Sharing, Cost Sharing ve Payment by Results
3.11 Amerika Birleşik Devletleri
3.12 ICER Institute ve ABD'de Değer Tartışmaları
3.13 Inflation Reduction Act
3.14 Medicare Drug Price Negotiation Program
3.15 Most Favored Nation (MFN) Yaklaşımı
3.16 ABD'de Value-Based Purchasing Uygulamaları
BÖLÜM IV: RİSK PAYLAŞIMI VE SONUÇ BAZLI GERİ ÖDEME MODELLERİ
4.1 Risk Paylaşımı Kavramının Doğuşu
4.2 Finansal Risk Paylaşımı Modelleri
4.3 Sonuç Bazlı Risk Paylaşımı Modelleri
4.4 Coverage With Evidence Development
4.5 Managed Entry Agreements
4.6 Avrupa Ülkelerindeki Uygulamalar
4.7 Nadir Hastalıklar ve Gen Tedavilerinde Risk Paylaşımı
4.8 Geleceğin Geri Ödeme Modelleri
BÖLÜM V: DEĞERE DAYALI FİYATLANDIRMANIN ELEŞTİRİLERİ VE ETİK BOYUTU
5.1 İnsan Yaşamına Fiyat Biçilebilir mi?
5.2 QALY ve Etik Tartışmalar
5.3 Yaş Ayrımcılığı
5.4 Engellilik Tartışmaları
5.5 Nadir Hastalıklar ve Adalet Sorunu
5.6 Rule of Rescue
5.7 Yaşam Sonu Tedavilerinin Değerlendirilmesi
5.8 Sağlık Hakkı ve Kaynak Dağılımı
BÖLÜM VI: DEĞERE DAYALI FİYATLANDIRMA MI,
DEĞERE DAYALI PAZARLAMA MI?
6.1 Değer Kavramının Suistimal Edilmesi
6.2 Price Anchoring (Fiyat Çıpalaması)
6.3 Artificial Comparator Selection
6.4 Surrogate Endpoints
6.5 Modeling Manipulation
6.6 Publication Bias
6.7 Lobbying ve Paydaş Etkileri
6.8 Kamu Kaynakları, Özel Kârlar
6.9 VBP'nin Savunucularının Görüşleri
6.10 Gerçek Değer Nasıl Ölçülmelidir?
BÖLÜM VII: YETİM İLAÇLAR VE NADİR HASTALIKLAR
7.1 Orphan Drug Act
7.2 Yetim İlaçların Ekonomisi
7.3 Ultra-Nadir Hastalıklar
7.4 HTA ve Nadir Hastalıklar
7.5 Gen Tedavileri ve Yetim İlaçlar
7.6 Sürdürülebilirlik Sorunu
BÖLÜM VIII: GEN TEDAVİLERİ VE HÜCRESEL TEDAVİLERİN GELECEĞİ
8.1 Gen Tedavilerinin Ekonomik Özellikleri
8.2 CAR-T Tedavileri
8.3 Tek Seferlik Tedaviler
8.4 Ömür Boyu Fayda Hesaplamaları
8.5 Sonuç Bazlı Geri Ödeme
8.6 Yapay Zekâ ve Geleceğin HTA Sistemleri
8.7 Kişiselleştirilmiş Tıp ve Değer Kavramı
BÖLÜM IX: TÜRKİYE'DE FARMAKOEKONOMİ VE DEĞERE DAYALI FİYATLANDIRMA
Klinikfarmakolojş.com da konuyla ilgili daha önce yazdıklarım
SONUÇ
Bir İlacın Gerçek Değeri Nedir?
KAYNAKLAR