2026'da Kaçınılması Gereken İlaçlar
*Prescrire International • Şubat 2026 • Cilt 35 - Sayı 278, s. 54-1 – 54-12 kaynağından Türkçe özet/uyarlama. Orijinal: [english.prescrire.org](https://english.prescrire.org/en/FDAAABD1F69AA342FE0987346951F8C0/Download.aspx)
TÜM METİN SAYFANIN SONUNDAKİ LİNKTEN İNDİRİLEBİLR
Genel Bakış
Prescrire'ın her yıl güncellediği "kaçınılması gereken ilaçlar" derlemesi, fayda/zarar dengesi olumsuz olan ilaçları belirleyerek yüksek kaliteli bakım seçimine yardımcı olmayı ve hastalara orantısız zarar verilmesini önlemeyi amaçlıyor. Değerlendirme metodolojisi: sistematik ve tekrarlanabilir literatür taraması; hasta açısından anlamlı sonuçlara dayalı veri analizi; en yüksek kanıt düzeyine öncelik verilmesi (çift kör randomize kontrollü çalışmalar); mevcut olduğunda standart tedaviyle karşılaştırma; ve ilacın bilinen, öngörülebilir ve şüphelenilen yan etkilerinin değerlendirilmesi.
2026 derlemesi, Prescrire'ın 2010-2025 arasında incelediği ve Fransa veya AB'de ruhsatlı **108 ilacı** kapsıyor — bunların tümü, ruhsatlı oldukları tüm klinik durumlarda fayda/zarar dengesi olumsuz bulunan ilaçlar. Bu 108 ilaç dört kategoriye ayrılıyor:
- Kanıtlanmış etkinliği olan ama kullanıldıkları klinik durumlarda yan etkileri faydalarıyla orantısız olan maddeler
- Daha iyi fayda/zarar dengesine sahip yeni ilaçlarla aşılmış eski ilaçlar
- Mevcut seçeneklere göre daha az elverişli fayda/zarar dengesine sahip yeni ilaçlar
- Plasebo ötesinde kanıtlanmış etkinliği olmayan ama ciddi yan etki riski taşıyan ilaçlar
Prescrire, bu değerlendirmenin dayanağı olarak tam bağımsızlığını vurguluyor: abonelerle finanse ediliyor, reklam almıyor, hibe/sübvansiyon veya hissedarı yok; hiçbir şirket, meslek örgütü, sigorta sistemi veya sağlık otoritesi içeriğe müdahale etmiyor.
**Ciddi hastalık, etkili tedavi yokluğu:** Prescrire, etkisiz ama ciddi riskli ilaçların "son çare" olarak kullanılmasına karşı çıkıyor; bu tür ilaçların ancak usulüne uygun klinik araştırma kapsamında, hastaya belirsizlikler tam anlatılarak denenebileceğini, araştırmaya katılmayı reddeden hastaların ise terk edilmeyip destekleyici/semptomatik bakımla izlenmesi gerektiğini belirtiyor